CÁ RÔ ĐẦM SÉT - ĐẶC SẢN THỌ XUÂN

Vàng ươm, béo tròn, vị thanh thanh thơm ngọt từ da đến trịt của cá rô Đầm Sét đã làm khoái khẩu say lòng bao du khách gần xa khi có duyên được vui thú ẩm thực trên đất xứ Thanh…

           Đầm Sét thuộc xã Xuân Thiên, huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa. Nằm bên dòng hạ lưu sông Chu, là vùng đất có nhiều con rạch, ruộng nước, ao hồ giàu lượng phù sa và vô số loài phù du nước ngọt…đây chính là môi trường tự nhiên thuận lợi nhất cho loài cá rô sinh trưởng và cũng là nguyên do để mùi vị đặc biệt của cá rô Đầm Sét không thể lẫn với bất cứ loại cá rô của các địa danh khác.

          Cá rô Đầm Sét ngọt và béo nhất vào mùa hè. Cuối hạ, đầu thu cá bắt đầu ôm trứng, lúc này qua lớp da bụng mỏng của những con cá rô mẹ, người ta có thể hình dung được hai bầu trứng với hàng nghìn hạt trứng cá vàng ươm. Cá rô nơi đây chỉ to cỡ hai đầu ngón tay khép khít, màu phớt vàng như màu nghệ, tròn trịa, vẫy xanh bóng nhẫy. Cá rô có tính bình, giải nhiệt, không độc và là thức ăn bổ dưỡng. Cách chế biến, thưởng thức cá rô Đầm Sét cũng thật mộc mạc như tâm hồn đồng nội nên được nhiều người ưa thích.

          Cá rô Đầm Sét rán với mỡ lợn có màu vàng suộm, thân cong lên, những chiếc vẩy nóng mỡ giòn tan, đem chấm nước mắm ngon pha chanh ớt làm cho thực khách chưa được ăn thì thèm thuồng, ăn rồi thì nhớ không quên; cá rô Đầm Sét nấu canh cải, dập gừng cũng không kém phần hấp dẫn. Thịt cá như ngọt hơn, béo hơn khi nấu với lá cải bẹ mào gà thái chỉ, thế mới rõ vì sao xưa kia sản vật này được chọn để tiến vua.

          Trên đường hành hương về dự hội Lam Kinh, du khách có thể thưởng thức món ăn đồng quê độc đáo này tại các nhà hàng ẩm thực tên tuổi của xứ Thanh như nhà hàng Dạ Lan, Hoàng Nhị Lan…hay Nhà hàng cô Tám trên đất Điện Cổ Lam Kinh để cảm nhận sâu sắc hơn về hồn đất và người nơi đây.

Xem Tiếp >>

CANH LÁ ĐẮNG - ĐẶC SẢN XỨ MƯỜNG THANH

Nếu có dịp ghé thăm bản Mường ở Ngọc Lặc (Thanh Hóa), bạn sẽ được chủ nhà thiết đãi món đặc sản đậm chất núi rừng là canh lá đắng.

Canh lá đắng xứ Thanh: Đắng mà ngọt

Một vị đắng đến tê người, kế đến là béo bùi, thơm phức, cay líu lưỡi....nhưng sau đó là vị ngọt thanh của canh đắng xứ Thanh.

Bát canh đắng của người Xứ Thanh có đầy đủ vị cay đắng, ngọt bùi…, trong đó đắng là chủ đạo. Vị đắng nhớ đời của núi rừng xua tan cái ngấy ngán của bữa tiệc ê hề thịt cá, giúp dòng máu ấm dần lên trong huyết quản giữa ngày đông giá lạnh. Đến mùa hè nóng nực, bạn húp bát canh đắng cũng thấy tỉnh hẳn người, bao mệt mỏi dường như tan biến.

Lá đắng, đặc sản của người miền núi Thanh Hóa

Để nấu món canh này, không thể thiếu lá đắng. Như chính tên gọi của nó, lá có vị đắng đặc trưng nên có nơi còn gọi là lá mật vịt. Cây là đắng chỉ có ở các huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa, nhưng nhiều nhất, đúng nhất vẫn phải là cây đắng ở bản của người Mường, người Thái của huyện Ngọc Lặc, huyện Cẩm Thủy. Cây đắng vốn là loại cây rừng, thường mọc ở khe núi, ven rừng, khi trở thành thứ rau ngon, người dân đem về trồng trong vườn. Cây lá đắng gần như cho lá xanh tốt quanh năm, nhưng phát triển mạnh nhất trong mùa mưa.

Lá đắng có 2 loại chính, một loại xanh thẫm, dày lá và không có răng cưa ở viền, loại thứ 2 lá mỏng hơn, xanh nhạt và có răng cưa xung quang viền lá. Theo những người sành ăn, loại lá đắng có răng cưa, mỏng lá ăn ngon hơn vì lá không đắng chát mà lại có vị ngòn ngọt nơi cổ họng sau khi ăn và chỉ những lá bánh tẻ mới đủ tiêu chuẩn nấu thành bát canh ngon.

Và vì lá của rừng, nên món ăn sẽ trở nên ngon nhất là nấu với thịt thú rừng, chuẩn nhất là khi nấu cùng với thịt gà, lòng gà rừng. Nhưng đó là ngày xưa, giờ đây thì lá đắng có thể nấu cùng lòng lợn, lòng bò, sang hơn thì nấu với thịt gà băm nhỏ. Nhưng dù nấu với thức gì thì cũng phải có một bát tiết, thiếu nó, canh đắng sẽ mất hết hương vị đặc trưng vốn có của nó.

Nấu canh lá đắng rất đơn giản. Băm nhỏ thịt rồi tẩm ướp gia vị bao gồm mẻ, mắm tôm, sả, tiêu, ớt chừng mười lăm phút. Bắc nồi lên bếp củi, cho hành tỏi vào phi thơm và đảo nhanh tay hỗn hợp trên cho ngấm gia vị. Lửa vừa bén vào, mùi thơm của mắm tôm, sả ớt đã dậy lên đầy mời gọi. Rồi cho thêm bát tiết, cứ để cho nồi canh sôi liu riu thật ngấm gia vị, chừng vài phút sau đổ vào thêm vài bát nước. Nồi canh sôi lên thì cho lá đắng đã rửa sạch và thái chỉ vào, chờ cho sôi lại chừng ba phút thì bắc ra thưởng thức ngay khi còn đang nóng. Lúc này mùi thơm của mắm tôm, mùi sả, mùi ngầy ngậy của mỡ thịt… hòa quyện vào nhau khiến món ăn vô cùng hấp dẫn. Canh đắng nấu sao cho bát canh sền sệt mới đạt tiêu chuẩn.

Canh đắng không chỉ chữa bệnh đường ruột, đầy hơi mà còn có tác dụng Giải Rượu bia.

Những người thưởng thức lần đầu sẽ có cảm giác đắng ngắt tê tê nơi cổ họng, nhiều người còn nhắm mắt, rùng mình vì chưa bao giờ ăn phải một thức nào đắng chao đảo đến như vậy. Nhưng chính vị đắng đó lại khiến chúng ta ấn tượng và rất dễ “nghiện”.

Hiếm ai từng nếm thử một lần vị canh đắng mà lại không tiếp tục thưởng thức thêm lần nữa, bởi vị đắng của lá rau tan rất nhanh và biến mất. Thay vào đó là thứ vị thanh thanh rất mát, béo đậm đà của nước canh, vị ngọt bùi của thịt và tiết, và dậy mùi đặc trưng của rau lá đắng cùng các loại gia vị đi kèm. 

Lá đắng này không chỉ dùng để chế biến các món ăn mà nó còn dùng để ăn sống. Lá đắng mà ăn sống kèm với thịt ba chỉ luộc, chấm với mắm tôm cũng rất ngon. Ngoài ra nó còn được đem phơi khô, cho vào túi nylon để nơi khô ráo, đến lúc nào cần dùng thì đem ra rửa sạch rồi nấu như mọi thứ canh rau khác. 

Theo những người làm nghề Thuốc Nam thì lá đắng không chỉ là thứ rau dùng để chế biến món ăn lạ miệng mà còn được xem như một loại thảo dược có tác dụng chữa bệnh đường ruột, chống đầy hơi, tiêu mỡ và giải rượu, bia.

Trong tiết trời se se lạnh, ngồi quây quần bên mâm cơm chiều muộn, nhâm nhi chút rượu cay nồng và thưởng thức canh lá đắng, với đủ vị đắng, cay, ngọt, bùi… bạn sẽ thấy cuộc sống Vùng cao xứ Thanh thật thi vị biết bao.

Xem Tiếp >>

ĐẶC SẢN BÁNH RĂNG BỪA

Bánh răng bừa có nguồn gốc từ làng Trung Lập (xã Trung Lập, Thọ Xuân), khi xưa vua Lê Hoàn đích thân xuống đồng cày ruộng trong Lễ hội đầu năm. Đây là một trong những đặc sản tiến vua thời xưa, người dân nơi đây đã chắt lọc những hạt gạo ngon nhất để làm nên những chiếc bánh với hương vị riêng để dâng lên các vị vua. Chiếc bánh có hình răng bừa gắn liền với thanh quả một công cụ lao động của người dân xứ Thanh thời xưa, đây cung là hình tượng từ những thành quả lao động cần cù của họ.

 

 

Bánh răng bừa có nơi gọi là bánh tẻ hoặc bánh lá, nhưng riêng người Thanh Hóa gọi tên như thế vì hình dạng chiếc bánh trông giống cái răng bừa. Đây là loại bánh truyền thống thường được làm vào ngày rằm, ngày giỗ, ngày Tết Nguyên đán hay những khi nhà có công việc.

 

>>Xem thêm: Mắm tép Thanh Hóa – đặc sản tiến vua ngon nổi tiếng

 

Gạo để làm bánh lá răng bừa phải là gạo tẻ, dẻo và ngon nhất. Gạo tẻ phải ngâm trong nước lạnh khoảng 2 – 3 giờ rồi đem xay thành bột, thường là xay cùng với nước, bằng chiếc cối xay bột quay tay thủ công cho bột dẻo và nhỏ mịn hơn. Còn nếu xay bột khô bằng máy thì phải pha nước cho vừa đủ. Sau đó, bột làm bánh được đặt lên bếp nấu, dùng tay khuấy liên tục sao cho bột không bị vón cục, không quá chín. Đến khi nồi bột gạo đặc sền sệt thì bắc ra ngoài để bắt đầu gói bánh.

 

Lá để gói bánh răng bừa thường là lá dong tươi lấy từ trên miền núi về, hoặc lá chuối tươi ngự cắt ở vườn nhà, rửa sạch đã được hơ qua lửa nhằm tăng độ dẻo cho lá và khỏi rách.

 

Nhân bánh lá răng bừa gồm hành khô, thịt ba chỉ băm nhỏ, mộc nhĩ trộn với hạt tiêu, muối vừa đủ. Nếu làm bánh lá răng bừa để lễ chay hoặc đi lễ chùa thì nhân bánh được làm bằng lạc hoặc đậu.

 

 

Sau khi gói xong, những chiếc bánh lá răng bừa bằng ngón tay trỏ hoặc như những chiếc răng bừa xinh xắn được xếp ngay ngắn vào nồi, sau đó đổ nước đun sôi rồi luộc chín.

 

Bánh có thể được đem hấp hoặc luộc tới khi chín. Khi mùi thơm của thịt ba chỉ, mộc nhĩ, hạt tiêu hòa với mùi bột gạo tỏa ra mùi thơm ngào ngạt căn bếp nhỏ, cũng là lúc báo hiệu bánh chín.

 

Đây là loại bánh có ở nhiều nơi với tên gọi bánh tẻ, bánh giò, bánh lá, còn người Thanh Hóa gọi là bánh răng bừa vì có hình dạng giống một nông cụ quen thuộc của nhà nông. Chiếc bánh răng bừa nhỏ xinh nhưng mang đậm hồn quê bình dị là thứ quà sáng yêu thích của nhiều người. Bánh được gói bằng lá dong hoặc lá chuối, nhân bánh gồm thịt ba chỉ, mộc nhĩ, hạt tiêu và hành khô băm nhỏ đã xào qua. Khi mới luộc xong, chiếc bánh bốc khói nghi ngút, dậy mùi thơm của hành mỡ, ăn vào thấy mềm và rất vừa miệng. Còn khi để nguội, ăn sần sật cũng ngon không kém phần.

 

 

Bạn có thể ghé các chợ Điện Biên, Vườn Hoa mới hay buổi sáng đi bộ công viên là có thể bắt gặp gánh hàng rong đi ngang qua để thưởng thức.

 

Về Thanh Hóa thưởng bánh răng bừa mới thấy hết được sự quý giá của những hạt gạo và sự khéo léo của con người nơi đây…Những chiếc bánh dẻo thơm chấm vào bát mắm ngon thì không còn gì tuyệt bằng. Phải thưởng thức thì mới thấy hết vị ngon của quê hương đọng lại trong từng miếng bánh!

Xem Tiếp >>

ĐẶC SẢN GỎI CÁ NHỆCH

Đặc sản gỏi cá nhệch là món ngon được nhiều người yêu thích nhất, đáp ứng nhu cầu của thực khách khắp mọi vùng miền, hệ thống nhà hàng Vũ Bảo ra đời và phát triển với mục đích đem món ăn đặc sản này tới gần hơn với mọi thực khách gần xa.

 Cá nhệch nói chung và gỏi nhệch nói riêng đã từ lâu trở thành món ăn đặc sản của vùng ven Vịnh Bắc Bộ của Việt Nam nay thuộc các tỉnh Thanh Hóa, Ninh Bình...và rồi chẳng biết từ bao giờ món gỏi nhệch đã đi sâu vào lòng những người con quê hương, vì yêu thích món ăn này nên dùng thơ để nói lên nỗi niềm đối với món ăn đặc sản đồng quê này. Hay như người xưa có câu " chim gà, cá nhệch" với nghĩa đứng hàng chim thì gà đứng đầu còn đứng họ cá thì cá nhệch chiếm vị trí đầu tiên về độ ngon của nó.

Gỏi cá nhệch tại nhà hàng Vũ Bảo

Vài nét về cá Nhệch - gỏi cá nhệch

Gỏi nhệch được chế biến từ cá nhệch, loài cá xuất hiện nhiều ở vùng biển miền Duyên Hải, nhệch có dáng của con lươn nhưng to và dài hơn. Con lớn tới tám chín lạng hoặc một cân, dài đến năm bảy mươi phân, da màu sáng xanh đá, đuôi tròn chứ không dẹt như đuôi lươn.

Nhệch nhiều thịt, ít xương, nhiều chất đạm, gỏi cá nhệch luôn quyến rũ cánh mày râu. Mới nghe, chưa ăn thì nhiều người thấy sợ nhưng khi đã ăn rồi sẽ không thể kìm lòng mà tìm kiếm ăn lại lần nữa. Để được món gỏi nhệch thơm ngon và hấp dẫn là một quá trình công phu và tỉ mẩn của các đầu bếp. Cá nhệch được xát muối, có thể dùng tro, lá tre, lá lúa hay lá nhái, rửa sạch cho hết chất nhờn sau đó được cắt tiết rồi mổ và thêm vài công đoạn để ướp gia vị cho thịt cá thêm đậm đà. Không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao, gỏi cá nhệch Nga Sơn, Thanh Hóa còn đặc biệt lôi cuốn bởi vị dai ngọt mát, lạ miệng cùng cách gói độc đáo gỏi nhệch được đặt trực tiếp trên lá sung gói thành hình phễu, chấm với nước chẻo, được làm từ xương nhệch xay hoặc giã nhỏ, sau đó bóp với mẻ rồi nấu lên. Chẻo khá đặc, màu vàng sẫm, vị béo và mùi thơm đặc trưng.

Điểm nhấn đặc biệt cho gỏi nhệch

Trong món này không thể bỏ qua một nguyên liệu cực kỳ quan trọng để át vị tanh của cá đi chính là thính giã mịn và nó cũng tạo nên hương vị thơm ngon cho món ăn này. Nguyên liệu này được chế biến từ gạo hoặc cũng có thể từ ngô được rang chín rồi giã nhõ thành bột, tất cả các nguyên liệu đều tự nhiên và sạch.

Gỏi cá nhệch thì rất nhiều nơi và nhiều nhà hàng có, nhưng để làm nên món gỏi cá nhệch ngon và chuẩn thì nó lại nằm trong bát nước chấm gỏi. Nước chấm hay "Chẻo" là thứ gia vị không thể thiếu và quyết định số một tới sự thành công của món gỏi này. Để được "Chẻo" ngon, chuẩn là cả một quá trình cầu kỳ và tỉ mẩn đó, nguyên liệu chính là da, gan cá, thịt ba chỉ, trứng vịt và các gia vị phụ gia như hành, tỏi khô, mẻ, mắm muối, mì chính, đường, ớt,... sự kết hợp hài hòa của gần 20 loại gia vị phụ gia khác nhau trong đó có khá nhiều các vị thuốc tốt cho sức khỏe như lá thơm, đinh lăng, tỏi...

Năm 2015, tự hào là điểm dừng chân đầu tiên đăng cai sự kiện năm du lịch quốc gia của Việt Nam. Biển Sầm Sơn là một trong những điểm du lịch nổi tiếng với các món ăn được chế biến từ những thực phẩm tươi sống, một trong số những đặc sản tạo nên sự khác biệt của vùng đất này chính là món "gỏi cá nhệch". Đến Thanh Hóa mà chưa thưởng thức "gỏi cá nhệch" thì coi như bạn chưa đến mảnh đất xứ Thanh này. Món ăn này còn là niềm tự hào, thể hiện sự tinh tế, sáng tạo trong nét văn hóa ẩm thực của người dân miền biển Nga Sơn nói riêng và người Thanh Hóa nói chung. 

Xem Tiếp >>

Nem Thính Xứ Thanh

     Nem chua Thanh Hóa có lẽ không còn xa lạ với nhiều người. Cầu kỳ hơn một chút, có lẽ ít ai biết đến món nem thính, với vị chua đặc biệt của của thịt trộn thính, hòa lẫn mùi thơm nồng của lá chuối nướng cháy, chỉ ngửi thôi đã thấy thèm rồi.

     Chấm vào một chút tương ớt cay cay, cảm nhận từng loại mùi vị hòa quện nơi đầu lưỡi, đây quả là một món ăn tuyệt vời của miền quê xứ Thanh.

Nem Thính Xứ Thanh

     Để vừa lòng những thực khách khó tính nhất, nem thính phải chú trọng từ khâu chọn nguyên liệu. Phải là thịt ba chỉ hoặc thịt vai không quá nhiều mỡ, thịt phải tươi, lấy về còn nóng ấm, da bì lợn tươi hồng, lá ổi và lá đinh lăng vừa đủ độ non.
     Thịt lợn cắt thật sạch để không phải đem rửa, nước lã sẽ làm hỏng vị nem, sau đó đem thái chỉ. Đây có lẽ là công đoạn vất vả nhất, phải thái thật đều tay, thái quá nhỏ sẽ trở nên tủn mủn, thái quá to sẽ làm gia vị khó ngấm vào trong và làm hỏng quá trình lên men thịt. Bì lợn lọc bỏ sạch sẽ, cũng đem thái chỉ thật mỏng.
     Trước đây người dân thái thủ công, bây giờ hiện đại hơn, người ta có thể dùng máy để thái ra những miếng đều tăm tắp và đủ tiêu chuẩn, tuy nhiên khi ăn, ai tinh ý sẽ thấy nó tỏa ra cái mùi ngai ngái của máy, không có được cái vị ngon đặc biệt tự tay làm.
     Xong công đoạn thái thịt, đem ướp với muối, mắm, bột ngọt và hạt tiêu bắc, băm thêm tỏi trộn vào, lượng tùy vào khẩu vị. Đảo thật đều cho ngấm, rồi rắc thính vào trộn vừa đủ khô. Thính được làm từ gạo tẻ, rang vàng thơm lên rồi xay hoặc giã nhỏ thành bột. Lượng thính trộn vào hoàn toàn là cảm nhận và bí quyết riêng của người làm nem.
     Chọn lá chuối để gói cũng là một công đoạn đặc biệt. Lá chuối phải là lá cây chuối hột, khi nướng mới tỏa ra mùi thơm thấm vào từng miếng thịt. Lá chuối đem hong cho héo bớt để gói không bị giòn, lau sạch sẽ, rồi tước ra thành từng mảnh nhỏ, một chiếc nem thính phải được bao bọc bởi 3, 4 lớp lá chuối như vậy.

    Cuối cùng, thịt sẽ được chia nhỏ thành từng cục để gói. Nắm từng cục thịt thật chắc, quấn thêm một lớp lá ổi và lá đinh lăng đã chuẩn bị từ trước, rồi lần lượt bao bọc bởi các lớp lá chuối, cột lạt thật chặt rồi xâu thành từng xâu treo trong bếp. Hơi nóng của thính và tỏi hòa quyện với các gia vị sẽ làm nem lên men, sau khoảng 2 ngày là nem chín đến.
     Khác với nem chua, có thể ăn liền, thì nem thính lại phải nướng lên mới ăn được. Đem cả cái nem còn nguyên lá chuối vùi vào tro nóng, đặt than hồng lên trên ủ chín bằng hơi, để cho cháy xém hết lớp lá chuối bọc ngoài vào tận bên trong, mùi thơm tỏa ra cùng tiếng nổ lép bép, xì xèo của mỡ, chảy ra và quện vào nhau, khiến mấy đứa trẻ cứ hau háu chực chờ nuốt nước miếng.
     Bóc hết lớp lá chuối bao ngoài rồi đem chấm tương ớt cay xè, ăn khi còn nóng hổi. Nem thính ít phổ biến hơn cũng vì yêu cầu khó tính phải được nướng trong tro bếp mới thưởng thức hết cái thơm ngon của nó.
     Giờ ít nhà đun củi nên không có tro than, cho vào lò vi sóng hoặc nướng bằng bếp điện, nhưng không thể có được vị thơm đặc biệt khi nướng bằng tro .
     Nem thính xứ Thanh thức dậy vị chua chua, vị thơm bùi của thính, có vị ngọt ngọt của thịt, vị cay cay của tiêu bắc, vị nồng nồng của tỏi, vị thanh thanh của lá đinh lăng và ổi, và đặc biệt là mùi hương nồng của lá chuối cháy, làm nao lòng du khách

Gọi đặt hàng nhanh : 0886.113.002

Xem Tiếp >>